Κ. Αρβανιτόπουλος: Η Δύση πρέπει να αλλάξει υπόδειγμα στρατηγικής απέναντι στη νέα Τουρκία

Του Κωνσταντίνου Αρβανιτόπουλου

Πηγή: Βήμα της Κυριακής

Στον διπολικό κόσμο του ψυχρού πολέμου, Δύση και Τουρκία είχαν συγκλίνοντα συμφέροντα αντιμετωπίζοντας την κοινή απειλή του σοβιετικού κομμουνισμού. Το κεμαλικό κράτος ακολούθησε δυτικόστροφη πορεία επιδιώκοντας την εγγύηση ασφάλειας της ατλαντικής συμμαχίας. Η Αμερική είδε την Τουρκία, ειδικά μετά την πτώση του Σάχη στο Ιράν, ως κρίσιμη σύμμαχο σε μια σημαντική γεωπολιτικά περιοχή.
Μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου, την ευφορία του τέλους της ιστορίας, και την προσπάθεια επέκτασης της δυτικής φιλελεύθερης τάξης σε πλανητικό πρόταγμα, η Τουρκία εξελίχθηκε σε κράτος-κλειδί για τους αμερικανικούς σχεδιασμούς. Το αφήγημα που έπλασε η Δύση για την Τουρκία περιέγραφε μια κοσμική δημοκρατία, χώρα πρότυπο για την ισλαμική Μέση Ανατολή. Ιδιαίτερα μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η προώθηση του αφηγήματος αυτού έγινε επιτακτική για τις ΗΠΑ. Με αυτή την λογική, προσπάθησαν να αγκυροβολήσουν την Τουρκία στους ευρωατλαντικούς θεσμούς. Να εντάξουν, δηλαδή, την Τουρκία πέραν του ΝΑΤΟ και στην ΕΕ.
Το δυτικό αφήγημα για την Τουρκία έχει, όμως, πλέον καταρρεύσει. Οι πλανητικές αλλαγές δημιούργησαν ένα νέο περιβάλλον στο οποίο η Τουρκία διέγνωσε ευκαιρίες. Η απαλλαγή από την Σοβιετική απειλή έφερε τάσεις απεξάρτησης της Τουρκίας από τη Δύση. Και η σταδιακή μετάβαση σε ένα πολυκεντρικό σύστημα μεγάλων δυνάμεων, μαζί με τη μερική αποχώρηση των ΗΠΑ από την περιοχή, αποχαλίνωσαν την Τουρκία.
Η Ερντογανική Τουρκία, ολοένα και πιο αυταρχική, αναθεωρητική και επεκτατική απειλεί τη σταθερότητα στην ευρύτερη γεωπολιτική περιοχή. Και σειρά πολιτικών του Ερντογάν, αντιτίθενται ευθέως στα δυτικά συμφέροντα.
Η Τουρκία αρνήθηκε να διευκολύνει τους Αμερικανούς ανοίγοντας βόρειο μέτωπο στον πόλεμο του Ιράκ. Αγοράζει οπλικά συστήματα από τη Ρωσία που δημιουργούν ζητήματα ασφάλειας για τη Δύση και το ΝΑΤΟ. Αρνείται να συνταχθεί με τη Δύση στην επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία για το Ουκρανικό. Συνάπτει συμφωνίες με τη Ρωσία που θα την καταστήσουν ενεργειακό κόμβο του ρωσικού φυσικού αερίου στην περιοχή. Προσεγγίζει το καθεστώς Άσαντ, με τη διαμεσολάβηση των Ρώσων και την υποστήριξη του Ιράν, με κοινό στόχο τους Κούρδους της Συρίας που συνέβαλαν στον αγώνα εναντίον του ISIS. Αναθέτει στη Ρωσία την κατασκευή πυρηνικού αντιδραστήρα στο Ακούγιου και την ανακατασκευή του λιμανιού της Μερσίνης. Και τέλος, κάνει ανατολίτικα παζάρια προκειμένου να συναινέσει στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία μπορεί να παραμένει κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά συμπεριφέρεται, πλέον, ως αδέσμευτη και όχι ως συμμαχική χώρα.
Απέναντι σε αυτή την Τουρκία η Δύση συμπεριφέρεται αμήχανα. Είτε κατευνάζει τον Ερντογάν, όπως έκαναν ο Τραμπ και η Μέρκελ, είτε προσπαθεί να κερδίσει χρόνο. Υπάρχουν και εξαιρέσεις. Η Γαλλία αντέδρασε αποφασιστικά στην τουρκική προβολή ηγεμονικών αξιώσεων στο ζωτικό της χώρο της Μεσογείου και της Βορείου Αφρικής. Η ίδια η Αμερική διεύρυνε τη στρατιωτική της παρουσία στη χώρα μας, δημιουργώντας συνθήκες ενδεχόμενης αναδίπλωσης από την Τουρκία.
Δεν υπάρχει όμως συνολική στρατηγική απέναντι σε μια Τουρκία, που αντιμετωπίζει τις συμμαχικές της υποχρεώσεις αλά καρτ, απειλεί τα κυριαρχικά δικαιώματα άλλου κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ και κατέχει έδαφος ευρωπαϊκού κράτους-μέλους.
Η πολιτική του κατευνασμού, που ακολουθούν οι χώρες της Δύσης απέναντι στην Τουρκία, δεν πρόκειται να την επαναφέρει σε δυτική τροχιά. Αντίθετα, φέρνει το παιχνίδι στα μέτρα της Τουρκίας, δηλαδή σε ένα ατελείωτο ανατολίτικο παζάρι. Η Δύση πρέπει να αλλάξει υπόδειγμα στρατηγικής απέναντι στη νέα Τουρκία.

Πρώτη δημοσίευση: ΒΗΜΑ της Κυριακής

 

Best Of

Το επιτελείο Ανδρουλάκη σε πανικό

Οι δυσκολίες που έχουν προκύψει στη μάχη που δίνει...

Ο Κώστας Μπακογιάννης έβγαλε τον Χάρη Δούκα στο… ξέφωτο (της αυταπάτης μεγαλείου του)

Δύσκολα θα διαφωνήσει κανείς με όσα... έσουρε ο Κώστας...

Οι «καραμανλικοί»… διέγραψαν τον Δένδια

Γράφει το «Βαθύ Λαρύγγι» Πηγή: One Voice   Η απουσία του Νίκου...

Τα «ορφανά» του Σημίτη στα ΜΜΕ, και το μίσος για τον Καραμανλή

Γράφει το «Βαθύ Λαρύγγι» Πηγή: One Voice   Σε αντίθεση με τον...

Newsletter

spot_img

Δείτε επίσης...

Η (αναπόφευκτη) “ρωγμή συμπάθειας” που χρειαζόταν ο Τραμπ για να “κλειδώσει” το Οβάλ Γραφείο

Η απόπειρα δολοφονίας του Ντόναλντ Τραμπ διαμορφώνει ένα πλαίσιο...

Η Αμερική (της παρακμής) επιστρέφει στην εποχή με τις “ιπτάμενες σφαίρες”

Η αμερικανική Δημοκρατία, ισχυρότερη και σημαντικότερη στον πλανήτη, δίνει...

Ο Τραμπ παίζει (ήδη) το χαρτί του “αλεξίσφαιρου”

Μερικές ώρες παραμονής στο νοσοκομείο, και επιστροφή στο Νιού...

Η (ηθική) αμηχανία των Δημοκρατικών μετά την απόπειρα δολοφονίας του Τραμπ

Ο Τζο Μπάιντεν, ο Μπαράκ Ομπάμα, ο Μπιλ Κλίντον......

Η Πενσιλβάνια βγάζει (συνήθως) Πρόεδρο στις ΗΠΑ

Η Πολιτεία της Πενσιλβάνια, όπου διαδραματίστηκε η απόπειρα δολοφονίας...
Υστερόγραφα Team
Υστερόγραφα Team
Η δημοσιογραφική ομάδα των Υστερόγραφων... κάνει παιχνίδι

Η (αναπόφευκτη) “ρωγμή συμπάθειας” που χρειαζόταν ο Τραμπ για να “κλειδώσει” το Οβάλ Γραφείο

Η απόπειρα δολοφονίας του Ντόναλντ Τραμπ διαμορφώνει ένα πλαίσιο συναισθηματικής προστασίας του Αμερικανού πρώην Προέδρου, στην κρισιμότερη καμπή της προεκλογικής περιόδου. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τον...

Η Αμερική (της παρακμής) επιστρέφει στην εποχή με τις “ιπτάμενες σφαίρες”

Η αμερικανική Δημοκρατία, ισχυρότερη και σημαντικότερη στον πλανήτη, δίνει ιστορικά τον τόνο στον δυτικό κόσμο. Στη συλλογική Δύση. Η σημερινή Αμερική, του ετοιμόρροπου Τζο Μπάιντεν...

Ο Τραμπ παίζει (ήδη) το χαρτί του “αλεξίσφαιρου”

Μερικές ώρες παραμονής στο νοσοκομείο, και επιστροφή στο Νιού Τζέρσεϊ. Οι εικόνες του Ντόναλντ Τραμπ μετά την αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του, είναι εξαιρετικά δυνατές. Και...