• 25 Φεβρουαρίου, 2020

Γ. Σιούτζος: Είναι το ΑΕΠ και οι δείκτες καθρέπτες της οικονομικής αλήθειας;


 
Γράφει ο Γιώργος Σιούτζος
Business Analyst
 
 
 
O ετήσιος ρυθμός μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας, δηλαδή η ετήσια ποσοστιαία μεταβολή του πραγματικού ΑΕΠ, διαμορφώθηκε στο 1,8% το 2ο τρίμηνο 2018 παρουσιάζοντας επιβράδυνση σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο που ο αντίστοιχος τριμηνιαίος ρυθμός ήταν στο 0,2%.
Ναι μεν η ελληνική οικονομία τα τελευταία 6 τρίμηνα έχει περάσει σε τροχιά θετικών ρυθμών μεγέθυνσης, ωστόσο σε σύγκριση με την Ευρωπαϊκή Ένωση των 28 κρατών μελών και την Ευρωζώνη η ταχύτητα ενίσχυσης της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας εξακολουθεί να είναι ασθενέστερη.
Η ποσοστιαία μεταβολή του πραγματικού ΑΕΠ στην Ελλάδα το 2ο τρίμηνο 2018 ήταν μικρότερη κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες από τις αντίστοιχες επιδόσεις της ΕE. Επιπρόσθετα για το σύνολο της περιόδου από την αρχή του 1ου τριμήνου 2017 μέχρι το τέλος του 2ου τριμήνου 2018 ο μέσος ετήσιος ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης στην Ελλάδα ήταν στο 1,6% με το αντίστοιχο μέγεθος στην ΕΕ και την Ευρωζώνη να διαμορφώνεται στο 2,5%.
Είναι αναντίρρητα αποδεκτό ότι ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ, το ποσοστό ανεργίας και ο πληθωρισμός αποτελούν τις τρεις βασικές μεταβλητές που εξετάζουν οι οικονομολόγοι όταν θέλουν να σχηματίσουν μια πρώτη εικόνα για τη μακροοικονομική επίδοση μιας χώρας. Οι δείκτες είναι απαραίτητοι και μας βοηθούν να προσπαθήσουμε να βελτιώσουμε την υπάρχουσα κατάσταση. Όμως κρύβουν και παγίδες.
Ας πάρουμε την περίπτωση του δείκτη του ΑΕΠ:
Η χρήση του ΑΕΠ ως μέτρου ευημερίας έχει γνωστά προβλήματα, τα οποία είναι από τα πρώτα πράγματα που καλύπτουν τα μαθήματα των μακροοικονομικών αρχών. Η ψηφιακή εποχή και οι μεταβολές σε παράγοντες του περιβάλλοντος κάνουν αυτά τα προβλήματα ακόμα μεγαλύτερα.Οι τυποποιημένες τεχνικές μέτρησης του ΑΕΠ δεν λαμβάνουν υπόψη πολλές από τις τεχνολογικές παραμέτρους, οπότε πρέπει να επανεξετάσουμε τον τρόπο μέτρησης της ευεξίας του μέσου πολίτη.
Κάποια εγγενή προβλήματα στην αρχιτεκτονική του δείκτη του ΑΕΠ είναι τα παρακάτω:
 

  • Το ΑΕΠ μετράει “αγαθά”. Όταν ένας σεισμός χτυπά και απαιτεί την ανοικοδόμηση, το ΑΕΠ αυξάνεται. Όταν κάποιος αρρωσταίνει και τα χρήματα δαπανώνται για τη φροντίδα τους, υπολογίζονται ως μέρος του ΑΕΠ. Αλλά κανείς δεν θα υποστήριζε ότι είμαστε καλύτεροι λόγω ενός καταστρεπτικού σεισμού ή ανθρώπων που αρρωσταίνουν.

 

  • Το ΑΕΠ δεν κάνει καμία αναφορά στον ελεύθερο χρόνο. Φανταστείτε δύο οικονομίες με ταυτόσημες συνθήκες διαβίωσης, αλλά σε μια οικονομία η μέρα εργασίας είναι 12 ώρες, ενώ στην άλλη είναι μόνο οκτώ. Σε ποια χώρα προτιμάτε να ζείτε;

 
 

  • Το ΑΕΠ μετρά μόνο τα εμπορεύματα που διέρχονται από επίσημες, οργανωμένες αγορές, οπότε παραλείπει την οικεία παραγωγή και τη δραστηριότητα της μαύρης αγοράς. Πρόκειται για μια μεγάλη παράλειψη, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου μεγάλο μέρος των προϊόντων παράγεται στο σπίτι (ή λαμβάνεται μέσω ανταλλαγής).

 

  • Το ΑΕΠ δεν λαμβάνει υπόψη την ρύπανση. Εάν δύο οικονομίες έχουν το ίδιο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, αλλά η μία έχει μολύνει τον αέρα και το νερό ενώ η άλλη όχι, η ευημερία θα είναι διαφορετική, αλλά το κατά κεφαλήν ΑΕΠ το ίδιο.

Σήμερα, οι προηγμένες οικονομίες προσανατολίζονται περισσότερο στην τεχνολογία και τις υπηρεσίες. Η βιομηχανική παραγωγή είναι συχνά παγκόσμια και οι αλυσίδες εφοδιασμού εξαπλώνονται σε όλο τον κόσμο. Λίγα προϊόντα κατασκευάζονται αποκλειστικά σε μία χώρα. Ένα παράδειγμα είναι το iPhone, με εξαρτήματα που έχουν κατασκευαστεί σε πολλές χώρες και τα πιο σημαντικά στοιχεία – η πνευματική ιδιοκτησία – που παράγεται στο Cupertino στα κεντρικά γραφεία της Apple στην Καλιφόρνια. Είναι προφανώς πολύπλοκη η συμπερίληψη των εξαρτημάτων ενός iphone στο ΑΕΠ όλων των χωρών της αλυσίδας.
Η μεγαλύτερη πρόκληση, ωστόσο, είναι ότι κανένας δείκτης δεν θα μπορούσε ενδεχομένως να χρησιμεύσει ως ένα καλύτερο μέτρο της υγείας ενός οικονομικού συστήματος. Για αυτό και το ΑΕΠ παρά τα μειονεκτήματα του είναι ένας good enough δείκτης. Οποιαδήποτε στατιστική περιλαμβάνει επιλογές σχετικά με το τι πρέπει να μετρήσουμε, τι να συμπεριλάβετε, πώς να σταθμίσουμε τις εισροές και τι να εξαιρέσουμε. Η προσπάθεια επικεντρώνεται στη δημιουργία μοντέλων που απλοποιούν την πραγματικότα ώστε να την καταλαβαίνουμε και να μπορούμε να ενεργούμε πάνω σε αυτή. Πάντα προσεγγιστικά.
 
Στοιχεία έχουν ληφθεί από την τακτική έκδοσή για την οικονομία της Eurobank.

Υστερόγραφα Team

Υστερόγραφα Team

Η δημοσιογραφική ομάδα των Υστερόγραφων... κάνει παιχνίδι

Διαβάστε Ακόμα...