Ιωάννης Α. Ιωάννου: Σπάζοντας τον Χαλινό της Υποτέλειας

Υστερόγραφα Team
Posted on March 07, 2017, 2:09 pm

του Ιωάννου Α. Ιωάννη

 

Σε ποιόν κόσμο έμελλε να γεννηθώ; Στο μεταίχμιο κοσμοϊστορικών αλλαγών. Τότε που τείχη έπεφταν και αυτοκρατορίες κατέρρεαν. Την χρονιά που ο κομμουνισμός έμπαινε στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, απαλύνοντας τα υπό του σιδηρού παραπετάσματος κράτη από τα δεινά του υπαρκτού σοσιαλισμού. Την χρονιά που ο άσπονδος εχθρός του, ο καπιταλισμός, ολοκλήρωνε την τελετή του θριάμβου (triumphus) και έβρισκε πεδίο δόξης λαμπρό για μια νέα κερδοφόρα περίοδο εκμετάλλευσης. Ήταν τότε που η Ευρώπη εξακολουθούσε να αποτελεί όραμα ειρήνης, δημοκρατίας και οικονομικής ευφορίας, αλλά και τότε που στον οίκο μας υπήρχαν ακόμα ζωντανά ιδανικά, τότε που υπήρχε ανθρωπιά. Γεννήθηκα το σωτήριο έτος 1989.

 

Γη, Ευρώπη, Ελλάδα 2017. Όλα αλλάζουν. Η αρχή του «τα πάντα ρει» είναι βέβαια διαχρονική. Κάποτε όμως η αλλαγή σηματοδοτούσε την πρόοδο και την δημιουργία. Όχι πάντα. Το σύστημά μας σήμερα εκφυλίζεται με ταχύτατους ρυθμούς, δίνοντας την σκυτάλη σε έναν κόσμο που παρακμάζει δραματικά. Ίσως κανείς να μην μπορεί να προβλέψει, σε ποιόν γκρεμό θα μας ρίξει η κατρακύλα, την ώρα που και οι πιο αισιόδοξοι ανησυχούν.

 

Ποιοι ήταν οι καρποί που μας πρόσφερε ο νεοκαπιταλισμός με τις διάφορες εκφάνσεις του; Ο ματαιόδοξος καταναλωτισμός, πολλές φορές με δανεικά, έγινε σύμβολο κοινωνικού στάτους, η φοροδιαφυγή μαγκιά, το να ξημερώνεσαι μπροστά στην τηλεόραση παρακολουθώντας ημίγυμνες τηλεπερσόνες, μια σύγχρονη πηγή ψυχαγωγίας, η αδιαφορία για τα κοινά, μια κυρίαρχη τάση. Και καθώς είναι πολύ δύσκολο και επίπονο να αλλάξεις τον κόσμο, η επιλογή «να κάτσεις στα αυγά σου», επιτρέπει το μοντέλο του ατομικισμού να φαντάζει ως η ευφυέστερη επιλογή. Όσοι αντιστέκονται απλά πηγαίνουν γυρεύοντας και έτσι ανταμείβονται με περιφρόνηση, όπως οι δεσμώτες της πλατωνικής αλληγορίας του σπηλαίου, θα αντιμετώπιζαν τους απελευθερωμένους από τα δεσμά της άγνοιας συνανθρώπους τους.

 

Το 1989 τείχη έπεφταν σήμερα όμως τείχη υψώνονται παντού. Από την μια τείχη υπαρκτά, που μας προστατεύουν από κάθε λογής «επικίνδυνα στοιχεία». Μετανάστες, τρομοκράτες ακόμα και συμπολίτες μας ριζοσπάστες. Από την άλλη υπάρχουν τα άυλα τείχη. Τα δημοσιονομικά «τείχη» ασφαλείας που χωρίζουν την Ευρώπη σε στρατόπεδα βορείων και νοτίων και μετατρέπουν το πάλαι ποτέ όνειρο της ενωμένης ηπείρου σε ατέρμονο εφιάλτη. Όλα επιβεβαιώνουν την λάθος πορεία που χαράξαμε. Τείχη, που ορθώνουμε, σε μια πράξη απελπισίας, για να προστατευτούμε. Τείχη, που μας υπενθυμίζουν ότι την πατήσαμε.

 

Εμείς οι ίδιοι, κρυμμένοι μέσα στα οχυρωμένα τείχη του εγώ μας, αποξενωμένοι πολλές φορές από την πραγματικότητα, προσπαθούμε μάταια να μείνουμε ανεπηρέαστοι από τα θλιβερά γεγονότα που συμβαίνουν γύρω μας. Παραμένουμε παθητικοί δέκτες της θλιβερής πραγματικότητας και αναλώνουμε την ζωή μας σε έναν αέναο κύκλο συμπόρευσης με την ανοχή τις κακοήθειες, τις αδυναμίες, την ανυπαρξία του τίποτα, που τείνει να μας καταβάλει. Η πικρή αλήθεια όμως είναι ότι το απόρθητο κάστρο του selfish εαυτού μας πρέπει να γίνει ένας σωρός ερειπίων, αν θέλουμε να υπάρχουμε και να ελπίζουμε. Να ξεφύγουμε από το φτωχό εγώ μας και να αντιληφθούμε την συλλογική αποστολή μας. Να σπάσουμε τον χαλινό της άγνοιας, που μας στραγγαλίζει και να αντιδράσουμε σε οτιδήποτε μας βλάπτει.

 

Στον θαυμάσιο καινούριο κόσμο που ζούμε, η ανθρωπότητα, θύμα μιας σκηνοθετημένης πλεκτάνης των μαζικών μέσων, μεταλλάσσεται σε κλώνο των ηρώων του Αλντους Χάξλεϋ. Το απαίδευτο και απληροφόρητο κοπάδι μεθοδευμένα υποτροπιάζει, σε μια κατάσταση παθητικότητας, υποταγής στην εξουσία, μεταμοντέρνας υποκουλτούρας, απομόνωσης, ιδιοτέλειας, αδιαφορίας, όπου ο ατομικισμός είναι μονόδρομος.

 

Σήμερα, η αποσταθεροποίηση κυριαρχεί και τίποτα δεν είναι δεδομένο. Μέσα στο χάος της κρίσης που επικρατεί, βρίσκει το πρόσφορο έδαφος για να οικοδομήσει το δικό του ολοκληρωτικό καθεστώς, ανελευθερίας και τρομοκρατίας, ο υπαρκτός καπιταλισμός, που εκπροσωπεί τα συμφέροντα μόλις του 1% του παγκόσμιου πληθυσμού.

 

Καθώς λοιπόν το «ζαλισμένο κοπάδι» το οποίο αποτελείται από «θεατές της δράσης», κατά Λίπμαν, καλείται να πληρώσει το σκληρό τίμημα της ήττας του, τα προσωπεία πέφτουν. Τα «ορφανά του Φρίντμαν» (της περίφημης σχολής του Σικάγο), πάνω στα αποκαΐδια των παραπλανημένων θυμάτων τους, χτίζουν τους ναούς της άνευρης ματαιοδοξίας τους, προσεγγίζοντας βήμα-βήμα την παγκόσμια κυριαρχία.

 

Το 99% της ανθρωπότητας, έρμαιο των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, έχει απολέσει σημαντικό τμήμα όσων θεωρούσε κεκτημένα. Οι δεκαετίες που παρήλθαν μας δημιούργησαν ψευδαισθήσεις, από τις οποίες αδυνατούμε να απαλλαγούμε. Επαναπαυτήκαμε πιστεύοντας ότι το κληροδότημα αξιών και δικαιωμάτων είναι ασφαλές και ανεπηρέαστο. Πέσαμε έξω. Σήμερα πρέπει να αγωνιστούμε αν θέλουμε να επανακτήσουμε τα έως πρότινος δικαιώματά μας, διαφορετικά θα απογυμνωθούμε πλήρως.

 

Οι Έλληνες, νιώθοντας την θηλιά της λιτότητας να σφίγγει, δεν γίνεται (και δεν μπορούν άλλωστε) να παραμείνουν αδρανείς. Ποιός είναι λοιπόν ο ρόλος που πρέπει να διαδραματίσει η γενιά μας μπροστά στην ατελείωτη δημοσιονομική βαρβαρότητα, που επιβάλλεται από τους σαδιστές, κατά Τσόμσκι, ευρωκράτες; Η ιστορία επιτάσσει, το εθνικό συμφέρον προστάζει οι Έλληνες να αντιστέκονται, μέχρι εσχάτων πολλές φορές, στις προσταγές των μισαλλόδοξων και ανελεύθερων τυράννων.

Τα ελεύθερα έθνη ορμώμενα από την λατινική επιταγή ‘Non velat umbra diem’ (=το σκοτάδι δεν θα καλύψει την μέρα) μέλει να πράξουν λοιπόν το αυτονόητο και συνάμα ιδεατό, τρελό κατά τον Κολοκοτρώνη. Να απαλλαγούν από την μοιρολατρία και την ηττοπάθεια και να αντιμετωπίσουν με σθένος και ρεαλισμό όλους εκείνους τους Αρδιαίους των πολυεθνικών και της νέας τάξης, που θέλουν να ιδρύσουν, πάνω στα ερείπια της πάλαι ποτέ ελευθερίας μας, το έρεβος της νέο-ιμπεριαλιστικής Τάξης τους.

 

Εν ολίγοις, ενωμένοι πρέπει να επανακαθορίσουμε την θέση του καπιταλισμού στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Η αρμονική συνύπαρξη κεφαλαίου και σώφρονος κρατικού ελέγχου θα καταστήσει εφικτή την συγκρότηση μιας βιώσιμης οικονομίας. Ο ορισμός ενός νέου Κοινωνικού Συμβολαίου θα περιορίσει τον βιασμό των λαών και θα διασφαλίσει μια ανάπτυξη, η οποία θα είναι προς το συμφέρον όλων. Σε ατομικό αλλά και συλλογικό επίπεδο, ως εχίνος έχουμε χρέος να διαφυλάξουμε τα όσα ιδανικά μας έχουν απομείνει και στο «δίλημμα του φυλακισμένου», του γνωστού παραδείγματος της θεωρίας των παιγνίων, να αντιτάσσουμε το υπερήφανο «προχωράμε» του Αματόρε Σιέζα[i].

 

Έτσι, στον σφαλερό χωροχρόνο που έμελλε να ζήσω, τα πάντα αλλάζουν. Οι άνθρωποι, οι πολιτείες, το περιβάλλον. Ο κόσμος όταν γεννήθηκα οραματιζόταν ένα μέλλον με πρόοδο και σιγουριά, αλλά απέτυχε. Σήμερα φοβάται και δυστυχεί. Όλα συνθέτουν μία εικόνα, που σε αρκετά σημεία επικρατεί φθορά και κενότητα. Με αυταπάρνηση και μαχητικότητα πρέπει να πορευθεί η γενιά μας. Στο δύσκολο αυτό μονοπάτι, έχω έναν συνοδοιπόρο, που γνώρισα στα σχολικά βιβλία και με το ποίημα του οποίου ολοκληρώνω απόψε τις σκέψεις μου:

 

ΣΤΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

ΠΟΥ ΦΩΤΙΖΕΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

του Κ.Καριωτάκη

Λευτεριά, Λευτεριά σχίζει, δαγκάνει

τους ουρανούς το στέμμα σου. Το φως σου,

χωρίς να καίει, τυφλώνει το λαό σου.

Πεταλούδες χρυσές οι Αμερικάνοι,

λογαριάζουν, πόσα δολάρια κάνει

σήμερα το υπερούσιο μέταλλό σου.

 

Λευτεριά, Λευτεριά, θα σ’ αγοράσουν

μεποροι και κονσόρτια κι εβραίοι.

Είναι πολλά του αιώνος μας τα χρέη,

πολλές οι αμαρτίες, που θα διαβάσουν

οι γενεές, όταν σε παρομοιάσουν

με το πορτραίτο του DorianGray.

 

Λευτεριά, Λευτεριά, σε νοσταλγούνε,

μακρινά δάση, ρημαγμένοι κήποι,

όσοι άνθρωποι προσδέχονται τη λύπη

σαν έπαθλο του αγώνος, και μοχθούνε,

και τη ζωή τους εξακολουθούνε,

νεκροί που η καθιέρωσις του λείπει.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[i] Η φράση «προχωράμε» αποδίδεται στον ιταλό πατριώτη Αματόρε Σιέζα, ο οποίος καταδικάστηκε σε θάνατο το 1851 εξαιτίας της εθνικοαπελευθερωτικής του δράσης κατά των Αυστριακών. Καθώς οι Αυστριακοί τον οδηγούσαν στην αγχόνη, έκαναν μια στάση μπροστά στο σπίτι του. Εκεί του πρόσφεραν την ελευθερία με αντάλλαγμα να προδώσει τους συμπατριώτες του.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Υστερόγραφα Team
Η δημοσιογραφική ομάδα των Υστερόγραφων... κάνει παιχνίδι