Αθηνά Κοροβέση: Tο τρίπτυχο “ΜΜΕ, δημόσιος διάλογος, εθνική ατζέντα” στη ζωή μας

Αθηνά Κοροβέση
Posted on November 13, 2017, 7:00 am

 

Της Αθηνάς Κοροβέση

[email protected]

 

Η συμμετοχή των πολιτών μέσω του δημοσίου διαλόγου είναι βασικό ζητούμενο μίας καλά λειτουργούσας Δημοκρατίας. Η δύναμη της συλλογικής έκφρασης ως κεντρικό χαρακτηριστικό της αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας, έχει ισχυρές επιπτώσεις προς τους εκτελεστές της εξουσίας, σε αντίθεση με τις μεμονωμένες φωνές.

Η μετακύλιση της ατομικής άποψης σε μία δημόσια συζήτηση, ενεργοποιεί τη δημόσια έκφραση, προκαλώντας τους πολίτες, ως μέλη μίας δημοκρατικής κοινωνίας, να θέτουν επί τάπητος την εθνική συνομιλία, στοχεύοντας στον αντίστοιχο επηρεασμό της εθνικής στρατηγικής.

Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι υποκινούμενα ακριβώς αυτής της κουλτούρας, ανάγοντας το τρίπτυχο «μέσα μαζικής ενημέρωσης – δημόσιος διάλογος – εθνική ατζέντα» στην άμεση στόχευση τους. Η δύναμη της τέταρτης εξουσίας στον επηρεασμό της εθνικής στρατηγικής και η συμβολή της στη διαμόρφωση της δημόσιας έκφρασης είναι πασιφανής, και αντιστρόφως συσχετιζόμενη με τον λιγότερο βαθμό επηρεασμού που μπορεί να έχει μία ατομική βούληση έναντι μίας συλλογικής παρέμβασης στα πολιτικά ζητήματα της εκάστοτε χώρας.

Επανερχόμενοι στα εγχώρια, και εκκινώντας από τον τόπο γένεσης της Δημοκρατίας, την Κλασική Αθήνα της άμεσης Δημοκρατίας, πιστωνόμαστε σαν έθνος τη μεταλαμπάδευση της συλλογικής έκφρασης ως εργαλείο διαμόρφωσης πολιτικής. Που οδήγησε, στο πέρασμα των αιώνων, στη διαμόρφωση του παραπάνω τριπτύχου και στην εκτόξευση της αποτελεσματικότητας της τέταρτης εξουσίας στη χάραξη εθνικής πολιτικής. Ο Έλληνας, έχοντας στο dna του την αρχέγονη παρέμβασή του στα ζητήματα της “πόλεως”, δεν θα μπορούσε να μην μετεξελιχθεί στην απόλυτη παρεμβατική πτυχή της προσωπικότητάς του, απόλυτοι εκφραστές της οποίας καθίστανται πλέον τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μέσα μαζικής ενημέρωσης αποτελούν ωστόσο τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος όταν υπεισέρχεται ο παράγοντας των ψεύτικων ειδήσεων, η ακούσια, αλλά και πολλές φορές εκούσια, παράμετρος της ενημέρωσης και της διάδοσης της πληροφορίας. Διάσταση παγκόσμιας ωστόσο εμβέλειας, που κατέστη καθημερινός επισκέπτης στα εγχώρια social media και ΜΜΕ.

Περνώντας στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, και πηγαίνοντας στην “πατρίδα” των fake news, πρόσφατη δημοσίευση των Gary King (Harvard University), Benjamin Schneer (Florida State University) και Ariel White (MIT) στο περιοδικό “Science”, αναδεικνύει την άμεση σχέση επηρεασμού των Αμερικανών πολιτών από τα μέσα ενημέρωσης, αναφορικά με τη συμμετοχή τους σε συζητήσεις εθνικής πολιτικής και με την δημόσια έκφρασή τους. Καθώς η έκθεσή τους στα ΜΜΕ τους αναγκάζει να συμμετέχουν στις ως άνω “συνιστώσες” της Δημοκρατίας. Εκτός αυτού, η έρευνα ανέδειξε τη μεγάλη συμβολή ακόμα και των μικρής εμβέλειας μέσων ενημέρωσης στην προώθηση του δημοσίου διαλόγου και της παρέμβασης των Αμερικανών στα κοινά, με την επιπρόσθετη συνεισφορά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Επιχειρώντας, εν κατακλείδι, μία διασύνδεση όλων των παραπάνω γεγονότων, πέραν της αδιαμφισβήτητης “εισβολής” των μέσων ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης στις ζωές μας (που πέραν της προβληματικής παραμέτρου των fake news, δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ των πολιτών, παρέμβαση στα κοινά και προώθηση των δημοκρατικών αρετών), υπάρχει αρκετός χώρος στη σκέψη και για προβληματισμό. Ο οποίος έχει ως αφετηρία την άμεση Δημοκρατία της Αρχαίας Αθήνας και εστιάζει στην προώθηση του συλλογικού διαλόγου και στο αδιαμεσολάβητο μήνυμα των πολιτών προς τους τοπικούς άρχοντες της Αθήνας του Χρυσού Αιώνα του Περικλή. Όπου στο πέρασμα των αιώνων, η μεταλαμπάδευση της Δημοκρατίας και των συνδετικών της κρίκων μετουσιώθηκαν στο αδιαμεσολάβητο μέσο-μήνυμα που περνούν οι πολίτες του 21ου αιώνα μέσω των social media και με την παρότρυνση των μέσων ενημέρωσης, ως πηγαία και κινητήριος δύναμη της ελεθεροστομίας.

Με τους συνειρμούς να ακουμπούν στην πραγματικότητα και να μας κάνουν να αναρωτιόμαστε το γιατί η πηγή της Δημοκρατίας, που χάρισε στην Ανθρωπότητα το δώρο του δημοσίου διαλόγου και οδήγησε, με τη βοήθεια της τεχνολογικής έξαρσης, στη βελτιστοποίησή του σε παγκόσμια κλίμακα, συνεισφέροντας στη διασύνδεση της φωνής των πολιτών όλου του κόσμου, επιτρέπει στον εαυτό της την παρείσφρηση αρνητικών ξενικών στοιχείων που διαβρώνουν τον εποικοδομητικό διάλογο και συνακόλουθα την εθνική ατζέντα. Με άμεσα θύματα τους πολίτες αυτού του έθνους και  με εμφανείς τις επιπτώσεις ενός αθέμιτου, αρκετές φορές πλέον, δημόσιου διαλόγου.

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Αθηνά Κοροβέση

Η Αθηνά Κοροβέση είναι διεθνολόγος. International Relations | MSc. in European Studies.