Αθηνά Κοροβέση: Ο Τραμπ και η “εικονική πραγματικότητα” των fake news

Αθηνά Κοροβέση
Posted on May 28, 2017, 9:11 am

[email protected]

 

Μία εικόνα ίσον χίλιες λέξεις, σύμφωνα και με την κινεζική παροιμία. Και ένα σκίτσο μπορεί κατ΄ αντιστοιχία να περάσει χιλιάδες μηνύματα, όταν αυτά μπορούν να σχεδιαστούν με περισσότερη ευκολία από το να ειπωθούν.

Η τροφή που δίνει ο Αμερικανός Πρόεδρος στους απανταχού σκιτσογράφους (και όχι μόνο) είναι τεραστίων διαστάσεων. Ξεπερνώντας κάθε προηγούμενο στην αμερικανική και παγκόσμια ιστορία. Αλλά και τα μέσα ενημέρωσης από την άλλη δεν αφήνουν αυτήν την «ευκαιρία» να πάει χαμένη, πυροδοτώντας μία αέναη συνέχεια σε αυτήν την σχέση μίσους και λατρείας.

Το παρακάνω σκίτσο του Sean Delonas στο CagleCartoons αποτυπώνει τα “fake” μέσα ενημέρωσης να περιτριγυρίζουν απειλητικά τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μάικ Πενς, ευρισκόμενοι σε έναν «Λευκό Οίκο» που βουλιάζει και προσπαθεί να επιβιώσει.

Το ζήτημα των “fake news” βρίσκεται καθημερινά, εκτός από το πορτοφόλιο των καλλιτεχνών, στο λεξιλόγιο και την ατζέντα των αξιωματούχων του Λευκού Οίκου. Ενώ τα ίδια τα “fake news” επωφελούνται από αυτούς τους χαρακτηρισμούς, περνώντας στην αμερικανική και παγκόσμια κοινή γνώμη, από την πρώτη στιγμή της γνωστοποίησης του ονόματος του Ντόναλντ Τραμπ, το μήνυμα της εμφάνισης μίας ανατρεπτικής και άξεστης φυσιογνωμίας για τα παγκόσμια δεδομένα. Επωφελούμενα, διότι τα ποσοστά τηλεθέασης τους αυξήθηκαν κατακόρυφα με την άνοδο του Τραμπ στην εξουσία.

Σύμφωνα με το CNN, το συνολικό ακροατήριο του δικτύου κατά το πρώτο τρίμηνο του 2017 είναι το υψηλότερο που έχει σημειωθεί από το πρώτο τρίμηνο από το 2003, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν την εισβολή στο Ιράκ. Όσον αφορά το Fox News, το πρώτο τρίμηνο του 2017 ήταν το καλύτερο τρίμηνο που είχε δει ποτέ το δίκτυο στα χρονικά του.

Ο εφευρέτης της ορολογίας “fake news”, που έχει ενταχθεί κανονικά πλέον στο παγκόσμιο λεξιλόγιο, έχει αποκαλέσει τα μέσα ενημέρωσης ως τον εχθρό του αμερικανικού λαού. Με το παραπάνω σκίτσο να θυμίζει την οπτική γωνία του Προέδρου. Ή… την εικόνα που θέλει ο Αμερικανός Πρόεδρος να βγαίνει προς τα έξω. Καθώς, όπως υπαιννίσεται το σκίτσο, τα ονόματα που απειλούν τη βιωσιμότητα του Λευκού Οίκου δεν είναι εμφανή. Προσδίδοντας τον επιθετικό προσδιορισμό “fake” σε όλα τα δίκτυα, ακριβώς όπως υποστηρίζει και ο ίδιος ο Αμερικανός Πρόεδρος.

Ένας Πρόεδρος που επιβεβαιώνει τα λεγόμενα της Κλίντον περί ομοιότητάς του με την Προεδρία Νίξον. Η οποία, κατά την προχθεσινή της ομιλία στην τελετή αποφοίτησης των πτυχιούχων στο Wellesley College της Μασαχουσέτης, από όπου και η ίδια αποφοίτησε, παρομοίασε τον Τραμπ με τον Νίξον, ο οποίος οδηγήθηκε σε παραίτηση εν μέσω σκανδάλων με τη δικαιοσύνη.

Ως επιχείρημα σε αυτό το τελευταίο θα μπορούσε να προστεθεί και το γεγονός ότι ο Νίξον κατέστησε τον χειρισμό των μέσων ενημέρωσης κεντρικό θέμα της διοίκησής του. Και παρά το γεγονός ότι έχασε τη μάχη του να παραμείνει στην εξουσία, ο τρόπος χειρισμού του Τύπου από τον ίδιο επικράτησε στην αμερικανική πολιτική. Ένας συσχετισμός με τον Τραμπ που δεν μπορεί να μην τονιστεί.

Παρόλο όμως που μπροστά από τις «κάμερες» συμβαίνουν αυτά, λέγεται ότι… στα παρασκήνια η κατάσταση που επικρατεί είναι τελείως διαφορετική. Καθιστώντας το μένος του Αμερικανού Προέδρου απέναντι στα μέσα ενημέρωσης ως μία “fake” τακτική. Τα ρεπορτάζ αναφέρουν ότι οι ίδιοι οι ανταποκριτές του Λευκού Οίκου, αντί να επιβεβαιώνουν αυτήν την τοξική σχέση, απεναντίας περιγράφουν την κατάσταση ως ένα ιστορικό χάσμα μεταξύ της δημόσιας αντίληψης και της ιδιωτικής πραγματικότητας.

Μία εν ολίγοις θεατρική επίθεση του Ντόναλντ Τραμπ προς τα media, ο οποίος όπως καταγράφουν δημοσιογραφικές πηγές, έχει αρκετές εγκάρδιες αλληλεπιδράσεις με τους δημοσιογράφους από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του, δείχνοντας συχνά μεγαλύτερη ευγένεια από ότι δείχνει στο προσωπικό του. Αφήνεται επομένως να εννοηθεί, ότι ο πόλεμος του Τραμπ με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης αποτελεί προϊόν… «εικονικής πραγματικότητας».

Ο ίδιος βασίστηκε, μεταξύ άλλων, στα μέσα ενημέρωσης, για να γίνει ευρέως γνωστός κατά την πορεία της ζωής του. Και τώρα, στο απόγειο της καριέρας του, τα έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ.

Ο CEO του οργανισμού Newsmax Media, Chris Ruddy, ένας από τους έμπιστους φίλους του Τραμπ, τον οποίο γνωρίζει εδώ και μία 20ετία, τόνισε ότι ο Τραμπ έχτισε την καριέρα του μέσω μίας προσφιλούς με τα μέσα ενημέρωσης τακτικής. «Πάντα λέω ότι δημιουργεί απλά μία διαπραγματευτική θέση καλώντας τον Τύπο ως εχθρό του λαού. Δεν νομίζω ότι κατά βάθος το πιστεύει», υποστήριξε.

Η Jennifer Wishon από το Christian Broadcasting Network, η οποία έχει δει βελτίωση στην πρόσβασή της σε πληροφορίες στον Λευκό Οίκο επί Προεδρίας Τραμπ δηλώνει: «Οι δημοσιογράφοι ξέρουν ότι μπορούν να έρθουν καθημερινά και ξέρουν ότι έχουν μεγάλες πιθανότητες να κληθούν, κάτι που δεν συνέβαινε με τη διοίκηση του Ομπάμα. Από την πλευρά μου, η αίθουσα ενημέρωσης είναι ένα πολύ πιο ευχάριστο μέρος».

Σύμφωνα πάλι με τον βετεράνο ανταποκριτή της National Journal’s, George Condon, «Δεν υπάρχει ούτε ένας Αμερικανός Πρόεδρος ο οποίος να μην αντιπαθεί πραγματικά την κάλυψη του Τύπου. Αλλά κανένας, ούτε ένας από αυτούς, δεν ξεκίνησε τον πόλεμο στον Τύπο από την πρώτη εβδομάδα».

Άλλος βετεράνος ανταποκριτής, έδωσε μία επιπλέον πληροφορία σχετικά με τις καινοτομίες που έχει εισαγάγει ο Εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Σον Σπάισερ. Δηλώνοντας ότι ο Σπάισερ δημιουργεί μία εικόνα καρναβαλιού στην αίθουσα ενημέρωσης, ώστε ο Τύπος να απεικονίζεται συλλογικά ως μία «αγέλη» απείθαρχων ζώων.

Οι παραπάνω δηλώσεις ανοίγουν ένα νέο παράθυρο αντίληψης των γεγονότων που συμβαίνουν εντός των τειχών του Λευκού Οίκου. Με τα γεγονότα αυτά να εμφανίζουν μία διαφοροποίηση στην ερμηνεία τους έξωθεν και έσωθεν του μεγαλοπρεπούς κτηρίου της Οδού Πενσυλβάνια 1600.

Γιατί μόνο μέσα από μία σχέση ίντριγκας και μίσους υπάρχει όφελος και για τις δύο πλευρές.

Καθώς, τα μεν “fake” media έχουν καταφέρει να αυξήσουν τα ποσοστά τηλεθέασης και αναγνωσιμότητάς τους, τόσο προσελκύοντας το κοινό να ακούσει και να διαβάσει τις φαινομενικά ψεύτικες ειδήσεις που παρουσιάζουν για τον Πρόεδρο και τον Λευκό Οίκο, όσο και γιατί οι κατηγορίες από τον Λευκό Οίκο προς αυτά λειτουργούν ως μία πρακτική επίκλησης στο συναίσθημα του αμερικανικού λαού για τον φαινομενικά άδικο πόλεμο που δέχονται οι δημοσιογράφοι. Ιδίως μάλιστα, τη στιγμή που σε χώρες όπως η Τουρκία, οι δημοσιογράφοι εκδιώκονται, συλλαμβάνονται και καταδικάζονται. Συμβάλλοντας έτσι σε ένα παγκόσμιο κίνημα υποστήριξης των “fake news” της Αμερικής.

Από την άλλη, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καθιερωθεί στην ατζέντα των “fake news” news μονοπωλώντας με την παρουσία του δελτία ειδήσεων, εκπομπές, εφημερίδες, περιοδικά, διαδίκτυο, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πάσης φύσεως ενημερωτικά, αλλά και σκανδαλοθηρικά μέσα. Ως η πρώτη είδηση νυχθημερόν και ως εκείνο το πρόσωπο, που αν είχαμε σχετικό δείκτη, σίγουρα θα ήταν το πιο «δημοφιλές» παγκοσμίως. Τόσο ο ίδιος, όσο και η οικογένειά του.

Διότι, έπιασε από νωρίς το νόημα. Και όπως βασιλεύει στο twitter, έτσι κατάφερε να εφαρμόσει έναν αλάνθαστο κανόνα, που τον καθιστά «βασιλιά» και των μέσων ενημέρωσης αυτήν την στιγμή.

Εκείνον που επιτάσσει η ακόλουθη σκέψη: «Κρατήστε τους φίλους σας κοντά και τους δημοσιογράφους πιο κοντά».

Καταφέροντας έτσι, εκτός από τον «θρόνο» της εξουσίας, να έχει ανέβει και στον «θρόνο» αυτών των “fake news”, την φήμη των οποίων τόσο πολύ λατρεύει να διασύρει.

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Αθηνά Κοροβέση
Η Αθηνά Κοροβέση είναι διεθνολόγος. International Relations | MSc. in European Studies.