Αθηνά Κοροβέση: Μήπως η Ευρώπη αυταπατάται (σκοπίμως);

Αθηνά Κοροβέση
Posted on February 15, 2017, 7:06 pm

 

[email protected]

 

Η περίπτωση της Πολωνίας και η συζήτηση περί κατάλυσης του κράτους δικαίου σε μία χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης των αξιών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ιδανικών, εγείρει πολλαπλές αμφιβολίες για τις βάσεις και την πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Για την ιστορία της υπόθεσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε μία διαδικασία «επαναφοράς» της Πολωνίας στον ορθό δρόμο, ώστε να καταστεί εκ νέου ένα κράτος συνεπές προς τις αξίες που πρεσβεύει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Συγκεκριμένα, τον Ιούλιο του 2016, η Επιτροπή απηύθυνε συστάσεις προς τη Βαρσοβία, με περιεχόμενο το σεβασμό των αποφάσεων του Συνταγματικού Δικαστηρίου της χώρας, τη δημοσίευση των αποφάσεών του και την απόσυρση εκείνων που υπονομεύουν την εύρυθμη λειτουργία του.

Παρά την τρίμηνη διορία που της δόθηκε για συμμόρφωση, η πολωνική κυβέρνηση… δεν πτοήθηκε. Κάθε άλλο μάλιστα!

Στις 21 Δεκεμβρίου, ο Πρόεδρος της Πολωνίας Αντρέι Ντούντα διόρισε «με την ελέω θεού εξουσία του» ως Πρόεδρο του Συνταγματικού Δικαστηρίου, την Γιουλία Πριλέμπσκα. Απτόμενος σε έναν εκ των τριών νόμων που υιοθετήθηκαν πρόσφατα από την κυβέρνηση, και ο οποίος έχει ήδη αμφισβητηθεί εντόνως από τον απερχόμενο Πρόεδρο του Συνταγματικού Δικαστηρίου Αντρέι Ρεπλίνσκι.

Στη βάση αυτή, ο Ντούντα, ο οποίος ηγείται του συντηρητικού κόμματος PiS «Νόμος και Δικαιοσύνη», αλλά και συνολικά η ηγεσία της χώρας, υποστηρίζει ότι πλέον το ζήτημα έχει λυθεί και δεν υπάρχει λόγος «περαιτέρω» συμμόρφωσης από την πολωνική πλευρά.

Η ευρωπαϊκή πλευρά όμως δεν έμεινε άπρακτη. Δια του Πρώτου Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Φρανς Τίμμερμανς, ανακοίνωσε ότι η Πολωνία κλήθηκε εκ νέου προς συμμόρφωση, με μία διορία δύο μηνών αυτήν τη φορά.

Η προθεσμία εκπνέει σε λίγες μέρες, στις 21 Φεβρουαρίου. Διαφορετικά η Πολωνία θα υπαχθεί σε κυρώσεις. Ή μήπως απλά σε έναν εκφοβισμό της μέσω της εξαγγελίας κυρώσεων;

 

Και εδώ έγκειται το μείζον ερώτημα πλέον! Το μείζον ερώτημα περί εμπιστοσύνης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση να χάνει διαρκώς τμήμα της εμπιστοσύνης που παρέχει σε ατομικό, εθνικό, περιφερειακό, παγκόσμιο επίπεδο, με τη μη τήρηση και αναβολή των εξαγγελιών της, σχετικά με κυρώσεις προς τις φωνές αντιλόγου;

H απάντηση μόνο εύκολη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Το άλλοθι των Ευρωπαίων αξιωματούχων είναι ότι έχουν βρεθεί εγκλωβισμένοι σε μία «Χάρυβδη» ευρωσκεπτικιστικών κυβερνήσεων και εν δυνάμει κυβερνήσεων, παρόλη την καλή τους διάθεση για συνεργασία με τους ιθύνοντες.

Τελευταίο παράδειγμα στις ευρω-πολωνικές σχέσεις αποτελεί η επίσκεψη της Μέρκελ στην Πολωνία στις 7 Φεβρουαρίου.

Θα έλεγε κανείς ότι η Πολωνία βρίσκεται να κρατάει αυτήν τη στιγμή «το μαστίγιο και το καρότο» και όχι η γερμανική πλευρά.

Καθώς η Πρωθυπουργός της Πολωνίας και Αντιπρόεδρος του κόμματος PiS, Μπεάτα Σίντλο, τόνισε όλο νόημα ότι «μια καλή σχέση μεταξύ Πολωνίας και Γερμανίας είναι απαραίτητη για την επιτυχία του ευρωπαϊκού σχεδίου».

Είχε δοθεί όμως νωρίτερα το ερέθισμα, από το οποίο προήλθε αυτή η αυτοπεποίθηση της Πολωνής Πρωθυπουργού. Ήδη δηλαδή, από τη Σύνοδο Κορυφής στη Μάλτα, όπου η Μέρκελ εξέφρασε την άποψη «περί μια Ευρώπης δύο ταχυτήτων», καθώς όπως ανέφερε, δεν είναι εφικτό όλες οι χώρες να συμβαδίζουν ταυτόχρονα.

Επιπλέον, από το Υπουργείο Εξωτερικών της Πολωνίας, έχει ήδη ανακοινωθεί ότι υπάρχουν έτοιμες πολωνικές προτάσεις για μία συζήτηση περί μεταρρύθμισης της ΕΕ σε θεσμικό επίπεδο.

 

Αν όμως η Πολωνία φανεί και πάλι αναξιόπιστη προς τις Βρυξέλλες την 21η Φεβρουαρίου, η Ευρώπη θα συνεχίσει να ασπάζεται την πεποίθηση περί ύπαρξης μιας «Ευρώπης δύο ταχυτήτων»;

Αν ναι, θα πρέπει να σκεφτεί να δώσει άλλη μία ευκαιρία στην Πολωνία. Αν όχι, θα πρέπει να της επιβάλλει τις απαραίτητες κυρώσεις, ώστε να διασφαλίσει το κύρος της.

Σε κάθε περίπτωση, και μόνο στο άκουσμα μιας ανυποχώρητης Πολωνίας, η Κομισιόν, όχι μόνο θα βρεθεί σε δυσμενή θέση, αλλά θα έχει χάσει σημαντικό μέρος της αξιοπιστίας της.

Σύμφωνα με τη νομολογία των Ευρωπαϊκών Συνθηκών, θα πρέπει να επικαλεστεί το Άρθρο 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο φέρει τον τίτλο «Σεβασμός και προώθηση των αξιών στις οποίες βασίζεται η Ένωση».

Στόχος του είναι η διασφάλιση της τήρησης των κοινών αξιών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου και του κράτους δικαίου.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο προληπτικός μηχανισμός του Άρθρου 7 παρ. 1, ενεργοποιήθηκε, καθότι υπήρξε «σαφής κίνδυνος σοβαρής παράβασης».

Ο μηχανισμός επιβολής κυρώσεων όμως που προβλέπεται στην παράγραφο 2, αναμένεται να εφαρμοστεί. Ειδικότερα, η Πολωνία αναμένεται να υπαχθεί σε αναστολή ορισμένων εκ των δικαιωμάτων της, ένα εκ των οποίων είναι ακόμα και το δικαίωμα ψήφου που έχει στο Συμβούλιο Υπουργών, το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων της ΕΕ.

 

Εν αναμονή λοιπόν της στάσης και των δύο πλευρών, αξίζει να αναμένουμε και λίγο παραπάνω ως τις 25 Μαρτίου, που συμπληρώνονται τα εξήντα χρόνια από την υπογραφή της Συνθήκης της Ρώμης.

Και να δούμε αν μαζί με αυτήν την «αδαμάντινη» επέτειο… θα γιορτάσουμε και μία επέτειο της έναρξης των συζητήσεων περί μεταρρύθμισης (με ή χωρίς την Πολωνία).

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Αθηνά Κοροβέση
Η Αθηνά Κοροβέση είναι διεθνολόγος. International Relations | MSc. in European Studies