Αθηνά Κοροβέση: “Μέρα Μαγιού”… με την Ιστορία να επαναλαμβάνεται

Αθηνά Κοροβέση
Posted on May 01, 2017, 4:30 pm

 

Twitter@AthinaKorovesi

Μονεμβασιά. 1η Μαΐου 1909. Γεννιέται ο δημιουργός της Σονάτας του Σεληνόφωτος, του Επιταφίου και της Ρωμιοσύνης. Ο ποιητής του λυρισμού, του οποίου τα τετράδια ως μαθητής ήταν γεμάτα ζωγραφιές. Ο Γιάννης Ρίτσος.

Και είναι μερικές φορές που η ίδια η μοίρα προτρέχει της ανθρώπινης φύσης και διαμορφώνει ακόμα και την ιστορία. Ο Γιάννης Ρίτσος συνδέθηκε με τους αγώνες της εργατιάς, όπως ακριβώς και η ημερομηνία γέννησής του. Από την οποία άντλησε την αστείρευτη πηγή έμπνευσης του Επιταφίου του. Από τους απεργιακούς αγώνες δηλαδή της άνοιξης του 1936 στη Θεσσαλονίκη, και την κλιμάκωσή τους εκείνη την Πρωτομαγιά.

Δραματική η ζωή του ιδίου με πολλές δύσκολες στιγμές. «Κι επειδή η ζωή είναι γεμάτη απογοητεύσεις, έμαθα να δουλεύω την ποίηση, ξεπερνώντας τες» είχε πει. Η ποίηση που μεταξύ άλλων, τον οδήγησε στη συνεργασία με τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Μάνο Χατζηδάκι, και επίσης με τα πιο σπουδαία ονόματα της εποχής του.

 

Μέρα Μαγιού…

«Μέρα Μαγιού» λοιπόν σήμερα. Σημαδιακή, συμβολική, διαχρονική. Με διττό νόημα. Από τη μία εορτάζεται η άνοιξη και η φύση ολόκληρη, με το μαγιάτικο στεφάνι να φέρνει καλοτυχία, ευτυχία και ευφορία. Και από την άλλη, είναι η ημέρα των εργατών. Η καθιερωμένη γιορτή της πάλης για τα δικαιώματα των εργαζομένων.

Μία ημέρα επίσης που αποτέλεσε την αφορμή για την πνευματική και ποιητική στροφή μιας χώρας ολόκληρης. Που γέννησε προσωπικότητες εμβληματικές και ανεξίτηλες στο πέρασμα των χρόνων. Από την πένα των οποίων έχουν γραφτεί λόγια εθνικής ανάτασης, διαχρονικά και αξιομνημόνευτα. Κάτι που ίσως το καταφέρνει μόνο η ποίηση. Η  οποία όταν «παντρεύεται» με τους νότες της μουσικής, κατασταλάζει για πάντα στο μυαλό και στη καρδιά. Ενός λαού ολόκληρου. Ενός έθνους καταπονημένου. Ακόμα και εν έτει 2017. Γιατί η ιστορία συνεχώς επαναλαμβάνεται.

Όπως την Πρωτομαγιά του ’36, έτσι και τώρα. Η πάλη για τα εργατικά δικαιώματα παραμένει αμετάβλητη. Αλλάζει μόνο το περιεχόμενο των αιτημάτων κάθε φορά. Η διαφορά επίσης έγκειται στο γεγονός ότι ο Μάης του ’36 στη Θεσσαλονίκη ήταν ματωμένος, με έναν εκ των νεκρών να γίνεται ευθύς αμέσως ο βασικός ήρωας στον Επιτάφιο του Ρίτσου, καθώς ο ποιητής κλείστηκε στη σοφίτα του και έγραψε τα τρία πρώτα μέρη του ποιήματός του, αντικρίζοντας την φωτογραφία της μάνας που θρηνεί το γιο της.

Ένας Επιτάφιος που έχει ευδιάκριτη συγγένεια με το ποίημα του Κώστα Βάρναλη «Η Μάνα του Χριστού», σαν σύμβολο κάθε χαροκαμένης μάνας. Που στην περίπτωση του Ρίτσου, θα ορθώσει το ανάστημά της απέναντι σε κάθε κοινωνική αδικία, ως συνεχιστής του αγώνα του γιου της και των συντρόφων του.

Και κάπως έτσι τα ποιήματα έχουν την ακατανίκητη δύναμη να μετατρέπουν σκέψεις σε όρους πραγματικότητας. Όπως και η φύση «δημιουργεί» τους δημιουργούς των πνευματικών αριστουργημάτων σε ιδεατές ημερομηνίες, ώστε να αντλούν έμπνευση από τα ιστορικά γεγονότα. Αλλά και αντιστρόφως, ώστε οι αγώνες ενός ολόκληρου έθνους να ταυτίζονται μαζί τους.

Γιατί, όπως λέει και ο Ρίτσος στη Ρωμιοσύνη του: «Αυτά τα δέντρα δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό, αυτές οι πέτρες δε βολεύονται κάτου απ’ τα ξένα βήματα, αυτά τα πρόσωπα δε βολεύονται παρά μόνο στον ήλιο, αυτές οι καρδιές δε βολεύονται παρά μόνο στο δίκιο».

 

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Αθηνά Κοροβέση

Η Αθηνά Κοροβέση είναι διεθνολόγος. International Relations | MSc. in European Studies.